سفر نخست وزیر پاکستان به ایران؛ فصلی نو در روابط دوجانبه



 روابط تهران و اسلام آباد بر پایه 67 سال حسن همجواری و با وجود برخی چالش ها و مشکلات، در آستانه فصل تازه ای از همکاری ها و تعاملات دوستانه قرار گرفته است

به گزارش نت شهر:در میان کشورهای همسایه و در طول دهه های گذشته، کمتر کشوری همچون پاکستان روندی کم فراز و نشیب را در روابط با جمهوری اسلامی ایران پیموده است.

هر چند در شرایط کنونی، مناسبات خارجی ایران با همسایگانی چون عراق، افغانستان یا ترکیه در فضایی دوستانه و بر پایه همکاری های دوسویه به پیش می رود، اما خاطراتی مانند جنگ تحمیلی، روی کار آمدن طالبان یا رقابت های شدید منطقه ای هرگز بر دفتر هفت دهه روابط تهران- اسلام آباد نقش نبسته و از این رو پاکستان همواره یکی از کم چالش ترین همسایگان و نزدیک ترین دوستان منطقه ای ایران بوده است.

با این حال، ناظران به چالش های سیاسی، امنیتی و اقتصادی اشاره دارند که در طول سال های گذشته بر مناسبات تهران- اسلام آباد سایه افکنده و همکاری های جمهوری اسلامی ایران و پاکستان را زیر سایه خود قرار داده است.

در این پیوند، تحلیلگران هدف سفر 2 روزه نخست وزیر پاکستان به کشورمان را بر طرف ساختن این چالش ها و فراهم آوردن زمینه های گسترش همکاری ها در زمینه های گوناگون قلمداد می کنند.

«محمد نواز شریف» نخست وزیر پاکستان در سفر به ایران که از صبح روز یکشنبه بیست و یکم اردیبهشت ماه آغاز شده، با مقام های ارشد جمهوری اسلامی ایران دیدار و در مورد همکاری های دوجانبه در زمینه های گوناگون بوی‍ژه اقتصادی و امنیتی گفت و گو می کند.

**نگاهی به اهداف سفر نخست وزیر پاکستان به ایران

در ابتدای ورود نواز شریف به تهران، «علی طیب نیا» وزیر امور اقتصادی و دارایی در مراسمی رسمی از نخست وزیر پاکستان استقبال کرد.

پس از آن، نواز شریف در مجموعه فرهنگی - تاریخی سعدآباد با «حسن روحانی» رییس جمهوری اسلامی ایران دیدار و گفت و گو کرد.

در دومین دیدار نخست وزیر پاکستان با مقام های ارشد جمهوری اسلامی ایران، نواز شریف با «اسحاق جهانگیری» معاون اول رییس جمهوری به رایزنی پرداخت که در این نشست راه های افزایش همکاری ها و رفع موانع پیش روی گسترش روابط در زمینه های گوناگون مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

سفر نواز شریف، نخستین سفر نخست وزیر پاکستان به تهران از زمان روی کار آمدن دولت تازه در ایران به شمار می رود؛ سفری که از پاییز سال گذشته تاکنون بارها به دلایل گوناگونی همچون بحران گروگانگیری مرزبانان ایرانی در مرز مشترک 2کشور به تعویق افتاده بود.

البته نواز شریف، در ابتدای مهرماه سال گذشته و در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل با رییس جمهوری کشورمان دیدار کرده بود. در طول ماه های گذشته نیز مقام های ایران و پاکستان رفت و آمدهایی دیپلماتیک به مقصد پایتخت های یکدیگر صورت داده و رایزنی هایی را با هدف زمینه سازی گسترش همکاری های دوجانبه به پیش برده اند.

از جمله این رفت و آمدهای دیپلماتیک، به سفر «محمد جواد ظریف» وزیر امور خارجه کشورمان به پاکستان در آذر ماه سال گذشته برای شرکت در شانزدهمین نشست وزیران امور خارجه کشورهای اسلامی در حال توسعه (دی هشت) و گفت و گوهای «عبدالرضا رحمانی فضلی» وزیر کشور با مقام های پاکستانی در اسلام آباد می توان اشاره کرد.

2 هفته پیش نیز «سرتاج عزیز» مشاور ارشد نخست وزیر پاکستان، به تهران سفر کرد و با رییس جمهوری و برخی دیگر از مقام های ایرانی دیدار و گفت و گو کرد تا بسترهای لازم برای اجرای دستورهای کار سفر نواز شریف به تهران را فراهم آورد.

از مهمترین رخدادهای مربوط به مناسبات ایران و پاکستان در ماه های گذشته می توان به تصویب توافق نامه همکاری های امنیتی 2 کشور در مجلس شورای اسلامی اشاره کرد؛ موافقت نامه ای که در روزهای میانی ماه گذشته به تصویب نمایندگان مجلس رسید و به باور بسیاری از کارشناسان می تواند بستری مناسب را برای پویا کردن ظرفیت های همکاری نزدیک تر تهران و اسلام آباد در زمینه هایی چون مبارزه با تهدیدهای امنیتی، جرایم سازمان یافته، قاچاق کالا و مواد مخدر و پایش مرزها فراهم آورد.

کارشناسان، رایزنی در مورد آینده افغانستان پس از خروج نیروی های ائتلاف بین المللی به رهبری آمریکا از این کشور، افزایش همکاری های سیاسی و امنیتی، امضای موافقتنامه های گسترش روابط اقتصادی و تجاری و نیز تعیین تکلیف طرح خط لوله انتقال گاز ایران به شبه قاره (خط لوله صلح) را مهمترین اهداف سفر نواز شریف به ایران برشمرده اند.

با توجه به روابط نزدیک دولت پاکستان و رهبران عربستان سعودی، اقدام دیپلماتیک برای بهبود مناسبات تهران- ریاض نیز ماموریتی است که برخی ناظران در پیوند با سفر نواز شریف به ایران، به آن اشاره کرده اند.

**رفع چالش های روابط، دستاوردی مهم برای سفر نواز شریف به ایران

آنچه مشخص است، در ماه های گذشته، مساله ربوده شدن پنج مرزبان ایرانی به دست گروهک تروریستی «جیش العدل» و در ادامه، درخواست ایران برای رهایی مرزبانان ایرانی، مهمترین رخداد در روابط 2 کشور بوده است.

در شرایطی که انتظار می رفت پاکستانی ها اقدام موثری برای پاسخگویی به درخواست ایران صورت دهند، سرانجام آزادی چهار مرزبان ایرانی با تلاش های شخصیت های محلی و مسوولان سیاسی-امنیتی ایرانی نتیجه بخش شد.

به باور برخی صاحب نظران، چالش به وجود آمده بر سر موضوع فعالیت گروه های تروریستی در خاک ایران و پناه گرفتن این گروه ها در خاک پاکستان، بیش از آنکه برآمده از کم کاری مقام های مسوول در اسلام آباد باشد، با محذورات دولت مرکزی پاکستان در منطقی چون بلوچستان این کشور پیوند می یابد.

«میرمحمود موسوی» سفیر پیشین ایران در پاکستان و هند، در گفت وگویی که بیست و یکم اردیبهشت ماه در خبرگزاری جمهوری اسلامی منتشر شد با اشاره به اسارت ده ها سرباز پاکستانی و نیز فرزند «یوسف رضا گیلانی» نخست وزیر پیشین پاکستان به دست گروه های افراطی مناطق سرحدی در سال های گذشته، تاکید کرد دولت اسلام آباد در برخی مناطق از اعمال حاکمیت برکنار بوده است. از این رو نمی توان به یقین از کوتاهی مقام های دولت اسلام آباد در آزادسازی مرزبانان ایرانی از دست گروه های تروریستی سخن به میان آورد.

چالش دیگر در روابط ایران و پاکستان، نیمه کاره ماندن طرح خط لوله صلح و عمل نکردن پاکستانی ها به تعهدات خود در زمینه تکمیل خط لوله انتقال گاز در قلمرو این کشور بوده است.

هر چند مقام های اسلام آباد، مشکلات مالی و موانع برآمده از تحریم های بین المللی را دلیل اصلی عمل نکردن به تعهدات خود برمی شمرند، اما ناظران با توجه به حیاتی بودن دستیابی پاکستان به منابع انرژی و به صرفه بودن گاز وارداتی از ایران، فشار سال های گذشته کشورهای غربی، به ویژه آمریکایی ها را دلیل اصلی سستی اسلام آباد در پیشرفت خط لوله صلح قلمداد کرده اند.

البته در این پیوند، برخی رسانه های پاکستانی، تلاش برای متقاعد کردن مقام های تهران برای اعطای تسهیلات نیم میلیارد دلاری برای تکمیل خط لوله صلح را از مهمترین محورهای رایزنی های نواز شریف در ایران اعلام کرده اند.

کاهش تنش های سیاسی بین تهران و واشنگتن از نظر برخی کارشناسان می تواند بر اراده رهبران اسلام آباد برای جدی تر دنبال کردن طرح خط لوله صلح تاثیرگذار باشد.

نزدیک بودن زمان خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان، سرنوشت پیمان راهبردی آمریکا و افغانستان و موضوع حضور نیروهای آمریکایی در قلمرو همسایه مشترک ایران و پاکستان به خودی خود اهمیت زیادی در رایزنی های رهبران 2 کشور خواهد یافت.

موضوع مهم دیگر، روابط راهبردی اسلام آباد و واشنگتن است که در ماه های گذشته زیر سایه تمرکز آمریکا بر شرق آسیا، کاهش اهمیت راهبردی پاکستان برای آمریکا، توجه بیش از پیش کاخ سفید به تعامل با دهلی نو -رقیب بزرگ اسلام آباد- و همچنین کاهش تنش های تهران و غرب قرار گرفته است.

با توجه به آنچه گفته شد، دولت اسلام آباد به دنبال بهبود روابط با ایران در فضای تازه تحولات منطقه ای و بین المللی های خواهد بود تا از مزیت های گسترش همکاری ها با ایران در دوره پس از چالش های بین المللی برآمده از تحریم ها بهره جسته و از گرفتاری در دام انزوای منطقه ای فاصله گیرد.

بهبود روابط با همسایه شرقی برای ایران نیز مزیت هایی چون کاهش نسبی نگرانی ها نسبت به تهدیدها و چالش های امنیتی در مناطق جنوب شرقی کشور، احتمال به نتیجه رسیدن خط لوله صادرات گاز به شبه قاره و حتی بهره جویی از بازار مصرف 190 میلیون نفری پاکستان را به دنبال خواهد داشت.

افزون بر اینکه نزدیکی هر چه بیشتر تهران و اسلام آباد از نظر سیاسی و در چارچوب سیاست حفظ حسن همجواری با کشورهای همسایه، موفقیت دیپلماتیک مهمی برای ایران خواهد بود.

**فرجام سخن

از زمان شکل گیری کشور پاکستان در سال 1326 خورشیدی و پس از آن، امضای پیمان دوستی بین دولت های تهران و اسلام آباد در سال 1328 تاکنون ایران و پاکستان روابطی کم فراز و فرود و دوستانه را به پیش برده اند، تا جایی که ناظران از ایران به عنوان نزدیک ترین همسایه پاکستان در طول هفت دهه گذشته یاد کرده اند.

با توجه به بسترهای تاریخی، فرهنگی و مذهبی که 2 کشور را به هم نزدیک ساخته و منافع پرشمار همکاری ها بین جمهوری اسلامی ایران و پاکستان، انتظار می رود در سفر اخیر نواز شریف به تهران که نمود اراده رهبران 2کشور برای بهبود مناسبات به شمار می رود، موانع پیش روی افزایش تعاملات تا حد زیادی برطرف شده و افق های تازه ای برای گسترش همکاری های تهران و اسلام آباد آشکار شود.

منبع:ایرنا

تگ ها:
مطالب مرتبط
هدیه رهبر معظم انقلاب در دیدار با علیرضا کریمی | جزئیات دیدار  پهلوان سرافراز کشورمان علیرضا کریمی با رهبر
هدیه رهبر معظم انقلاب در دیدار با علیرضا کریمی | جزئیات دیدار پهلوان سرافراز کشورمان علیرضا کریمی با رهبر
جزئیات افزایش عوارض خروج از کشور در سال ۹۷ |  جدول عوارض خروج از کشور 97
جزئیات افزایش عوارض خروج از کشور در سال ۹۷ | جدول عوارض خروج از کشور 97
جزئیات تبدیل سازمان هدفمندی یارانه‌ها به صندوق رفاه امید | شرایط جدید برای یارانه جدید
جزئیات تبدیل سازمان هدفمندی یارانه‌ها به صندوق رفاه امید | شرایط جدید برای یارانه جدید
نظرات